Koruyucu kanser aşıları mevcut tümörü tedavi eder mi?
Hayır. HPV aşısı, belirli insan papilloma virüsü türlerine bağlı enfeksiyonları ve bunlarla ilişkili bazı kanserleri önlemeye yardımcı olur. Hepatit B aşısı da hepatit B enfeksiyonunu önleyerek bu enfeksiyonun yol açabildiği karaciğer kanseri riskini azaltmaya katkı sağlar. Bu aşılar tanı konmuş kanseri ortadan kaldıran bir tedavi değildir. Aşı uygunluğu ve takvimi, kişinin yaşı, aşı geçmişi ve ulusal önerilerle birlikte değerlendirilir.
Tedavi amaçlı kanser aşısı nasıl çalışır?
Tedavi amaçlı aşılar, tümöre ait antijenleri bağışıklık sistemine tanıtmayı ve kanser hücrelerine karşı yanıt oluşturmayı amaçlayan immünoterapi yaklaşımlarıdır. Bazıları hastanın kendi hücreleriyle hazırlanır; bazıları ortak tümör antijenlerini, bazıları ise kişiye özgü tümör değişikliklerini hedefler. Yöntemin adı benzer olsa da içerik, üretim biçimi ve kanıt düzeyi aynı değildir.
Belirli bir ileri evre prostat kanseri hasta grubunda kullanılan hücresel bir tedavi aşısı örneği vardır. Buna karşılık farklı kanser türleri için gündemde olan kişiselleştirilmiş veya mRNA temelli aşıların büyük bölümü klinik araştırma aşamasındadır. Bir haber başlığında “kanser aşısı bulundu” denmesi, her kanser için erişilebilir veya etkili bir tedavi olduğu anlamına gelmez.
Kimler için değerlendirilir?
Önce kanserin patolojik tipi, evresi, daha önce uygulanan tedaviler, kişinin genel durumu ve varsa moleküler bulgular gözden geçirilir. Ardından söz konusu aşının hangi hastalıkta, hangi klinik koşulda ve hangi ülkede onaylı olduğu araştırılır. Araştırma ürünü söz konusuysa çalışmanın kabul koşulları, olası yararı, riskleri ve mevcut standart seçeneklerle ilişkisi ayrıca konuşulmalıdır. Biz bu aşamada “aşı var mı?” sorusunu “benim tanım ve tedavi hedefim için kanıtlanmış bir yeri var mı?” sorusuna çeviririz.
Kanser aşısı kemoterapi veya radyoterapinin yerine geçer mi?
Genellikle böyle bir genelleme yapılamaz. Cerrahi, radyoterapi ve ilaç tedavileri farklı amaçlarla, bazen birlikte planlanır. Deneysel bir aşıyı değerlendirmek için kanıtlanmış tedaviyi kendiliğinden bırakmak doğru değildir. Yan etkiler de aşı türüne göre değişebilir; “aşı” sözcüğü uygulamanın risksiz olduğunu göstermez.
Görüşmeye gelirken hangi bilgileri hazırlamalısınız?
Patoloji raporu, evrelemeye ait görüntüler, önceki tedavi ve ilaç listesi, varsa moleküler test sonuçları ile size önerilen aşının tam adını yanınızda bulundurun. Böylece önleyici aşılama, onaylı tedavi ve araştırma seçeneği arasında somut bir değerlendirme yapabiliriz. Kanser aşısı değerlendirmesinin çerçevesini kanser aşısı tedavisini ilgili sayfamızda bulabilirsiniz. Kişisel durumunuz için kliniğimizle görüşerek multidisipliner değerlendirme adımını planlayabilirsiniz.
